Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży (2022)

Kiedy mówimy ozaburzeniach lękowych?

Lęk jest naturalnym stanem emocjonalnym, który ostrzega przed potencjalnym niebezpieczeństwem imobilizuje do poradzenia sobie ztą sytuacją. Gdy ktoś na przykład widzi agresywnego psa, zwykle odczuwa lęk iprzechodzi na drugą stronę ulicy, przez co unika jego potencjalnego ataku. Jeśli uczeń obawia się sprawdzianu, to poprzedniego dnia poświęca więcej czasu na powtórzenie materiału idzięki temu dostaje dobrą ocenę. Taki lęk pełni funkcję adaptacyjną – pomaga korzystnie rozwiązać napotykane problemy.

Jeżeli jednak lęk:
-jest nasilony nieproporcjonalnie do okoliczności (na przykład paraliżujący lęk podczas recytowania wiersza na forum klasy),
-jest wywoływany neutralnymi, nie stwarzającymi niebezpieczeństwa bodźcami (na przykład jazdą pociągiem, widokiem ćmy, wchodzeniem do budynku szkoły),
-trwa nieproporcjonalnie długo wstosunku do wywołującego go bodźca (na przykład po ominięciu agresywnego psa dziecko nie uspokaja się, ale odczuwa lęk nadal przez cały dzień),
-zaburza codzienne funkcjonowanie dziecka (na przykład dziecko boi się pójść samo do toalety, boi się wsiadać do autobusu, tramwaju),
-towarzyszą mu nasilone objawy somatyczne (przyspieszone bicie serca, pocenie się, drżenie, przyspieszony oddech, uczucie duszności, zawroty głowy),
to jest lękiem dezadaptacyjnym, czyli utrudniającym radzenie sobie zcodziennością. Mówimy wtedy ozaburzeniach lękowych.

Jakie postacie zaburzeń lękowych spotyka się udzieci imłodzieży?

Zaburzenia lękowe mogą dotykać nawet do 20% dzieci inastolatków.

W okresie dzieciństwa idojrzewania występują następujące postacie zaburzeń lękowych:

  • lęk separacyjny

-Jest prawidłowym zjawiskiem udzieci do 3. roku życia, apotem stopniowo zanika do 5. roku życia.
-Lęk separacyjny rozumiany jako zaburzenie występuje u3–5% dzieci inastolatków, częstość występowania maleje wraz zwiekiem iczęściej cierpią na niego dziewczęta.
-Dziecko odczuwa nadmierny lęk, gdy spodziewa się rozłąki zopiekunem (najczęściej matką), wtrakcie okresu rozłąki lub nawet gdy tylko sobie taką rozłąkę wyobraża. Na próby separacji (na przykład wyjście matki do pracy lub jej wyjazd wdelegację, gdy dziecko ma wyjść zdomu ipójść do szkoły) reaguje oporem, płaczem, czasem zgłasza dolegliwości somatyczne (ból zęba, bóle brzucha), „dzięki” którym ostatecznie nie dochodzi do rozłąki (dziecko zostaje wdomu zmatką zamiast iść do szkoły lub matka rezygnuje zwyjścia zdomu, by zaopiekować się dzieckiem). Dziecko odmawia wychodzenia zdomu bez opiekuna, nie chce wychodzić samo do szkoły (a czasem wogóle odmawia chodzenia do szkoły), na podwórko, do kolegów; nie wyjeżdża samo na kolonie, zielone szkoły, wycieczki szkolne lub robi to zwielkimi oporami. Bezpodstawnie zamartwia się, że opiekun zachoruje, umrze, będzie miał wypadek, miewa koszmarne sny otakich treściach. Dzieci cierpiące na lęk separacyjny często również nie chcą spać same, lecz zopiekunem.

  • zaburzenie lękowe uogólnione

-Występuje u3–4,6% dzieci inastolatków, wdzieciństwie równie często udziewcząt iu chłopców, wokresie dojrzewania częściej udziewcząt.
-Dziecko nadmiernie zamartwia się mniej lub bardziej spodziewanymi wydarzeniami: „i co to będzie, gdy (dostanę jedynkę ze sprawdzianu/ Ania się na mnie pogniewa/ mama zachoruje,/spadnie ulewny deszcz ibędzie powódź, itp.)”, wyobraża sobie tylko negatywne scenariusze dla spodziewanych sytuacji. Często szuka pociechy izapewnień, że jego obawy się nie sprawdzą, ale nie uspokaja się, gdy je usłyszy. Odczuwa lęk oprawie stałym nasileniu (tak zwany lęk wolnopłynący), któremu towarzyszą: niepokój, nerwowość, rozdrażnienie. Dziecko łatwo się męczy, odczuwa zwiększone napięcie mięśniowe (jest „spięte”), ma trudności zkoncentracją iproblemy ze snem.

(Video) Zaburzenia lękowe i emocjonalne u dzieci i młodzieży

  • zespół lęku napadowego (zaburzenie paniczne)

- Zespół lęku napadowego dotyka 0,5–5% dzieci inastolatków. Znacznie częściej występuje wokresie dojrzewania iczęściej dotyczy dziewcząt.
-Zaburzenie charakteryzuje się nawracającymi napadami paniki. Napad paniki to nagły, bardzo silny lęk ztowarzyszącymi objawami somatycznymi (duszność, kołatania serca, zawroty głowy) odużym nasileniu. Wtrakcie ataku paniki dziecko ma poczucie całkowitej utraty kontroli nad sobą lub że „zaraz umrze”, co jeszcze bardziej wzmaga jego przerażenie. Napad paniki może pojawić się „znikąd” lub może wywołać go konkretny czynnik (zobacz „fobie swoiste”). Jeśli atak wystąpił bez określonej przyczyny, dziecko zazwyczaj boi się jego nawrotu iten lęk paradoksalnie może wywołać kolejny napad paniki.
-Dziecko może obawiać się również, że atak paniki zdarzy mu się wmiejscu publicznym (czyli na ulicy, wsklepie, wautobusie itp.) iwszyscy wokół będą na to patrzeć. Jeśli ztego powodu dziecko unika miejsc publicznych, mówimy ozaburzeniu panicznym zagorafobią.

  • fobie specyficzne

-Zaburzenie lękowe wpostaci fobii występuje u2,5–9% dzieci imłodzieży, nieco częściej udziewcząt.
-Lęk dziecka skupia się wokół konkretnego przedmiotu, postaci lub sytuacji. Fobia może dotyczyć: zwierząt, owadów, zjawisk atmosferycznych (wiatr, burza, deszcz), ciemności, hałasów, wysokości, ostrych przedmiotów, zastrzyków, widoku krwi, jazdy pociągiem, latania samolotem, iwielu innych czynników. Wobecności tych bodźców lub gdy dziecko spodziewa się kontaktu znimi, odczuwa nieracjonalny inadmierny strach, który może nawet przyjąć postać napadu paniki. Młodsze dzieci mogą reagować na obiekt fobii płaczem, wybuchem złości, zamieraniem wbezruchu lub przywieraniem do opiekuna. Dziecko stara się tak na co dzień funkcjonować, żeby unikać budzącego lęk czynnika.
-Należy pamiętać, że wokresie wczesnodziecięcym lęki przed różnymi obiektami mieszczą się wramach prawidłowego rozwoju. Dwulatek może bać się na przykład hałasu, trzylatek – psów, czterolatek – ciemności, ale wmiarę dorastania te lęki ustępują. Ozaburzeniu lękowym wpostaci fobii mówimy wtedy, gdy przeżywany przez dziecko strach przed danym obiektem nie jest zgodny zjego fazą rozwojową (na przykład gdy ciemności boi się ośmiolatek).

  • zespół lęku społecznego (fobia społeczna)

-Przyjmuje się, że zespół lęku społecznego występuje u1% dzieci imłodzieży, ale wrzeczywistości odsetek ten może być większy. Zaburzenie to występuje równie często uchłopców iu dziewcząt.
-Do 3. roku życia lęk przed obcymi jest przejawem prawidłowego rozwoju dziecka.
-Dziecko cierpiące na fobię społeczną przeżywa nasilony lęk wobecności nieznajomych osób iunika ich. Jako nieznajomych rozumie się tu osoby nie będące członkami rodziny ibliskimi przyjaciółmi dziecka. Wtym znaczeniu obcymi osobami są również: nauczyciel wszkole, koledzy zklasy, sprzedawca wosiedlowym sklepie, itp. Wsytuacjach społecznych (w szkole, na spotkaniu klasowym, na podwórku wśród innych dzieci, wsklepie) dziecko jest zakłopotane, ciągle zamartwia się jak postrzegają go inni ico sobie onim pomyślą. Jest bardzo skupione na tym, żeby zachować się poprawnie. Obawia się ośmieszenia iupokorzenia, stale wyobraża sobie siebie wtakich właśnie okolicznościach (na przykład gdy wybiera się na urodziny do koleżanki, wyobraża sobie, że na pewno wywróci się iobleje sokiem, awtedy wszyscy będą się zniego wyśmiewać). Podczas rozmowy nie podtrzymuje kontaktu wzrokowego, mówi niewiele icicho albo wogóle unika rozmów zinnymi, pozostaje „na uboczu”. Wsytuacjach społecznych dziecko ma również somatyczne oznaki lęku – czerwienie się, pocenie, drżenie rąk.
Wdomu, wśród członków rodziny idobrze znanych osób, dziecko zachowuje się zupełnie swobodnie inie odczuwa lęku.
-Unikanie sytuacji społecznych prowadzi do znacznych problemów zcodziennym funkcjonowaniem. Dziecko boi się chodzić do szkoły, może opuszczać lekcje, aw skrajnych przypadkach wogóle odmówić wychodzenia zdomu. Wycofanie ze środowiska rówieśniczego znacznie zaburza jego rozwój psychospołeczny.

  • mutyzm wybiórczy

-Mutyzm wybiórczy obserwuje się u0,3–0,8% dzieci inastolatków.
-Jest to postać fobii społecznej, wktórej lęk przed ludźmi przejawia się odmową komunikacji słownej (milczeniem), mimo że mowa dziecka ijej rozumienie są prawidłowo rozwinięte.
-Dziecko nie odzywa się do obcych osób (czyli nie będących członkami rodziny ani bliskimi przyjaciółmi), na ich pytania nie odpowiada wcale lub odpowiada gestami.
Podczas rozmowy, czy raczej prób jej nawiązania, dziecko unika kontaktu wzrokowego, nie okazuje emocji mimiką twarzy, gdy się uśmiecha, to zwykle zzaciśniętymi ustami. Wsytuacjach społecznych dziecko często również nie podejmuje aktywności ruchowej, wrazie potrzeby wykonuje bardzo „oszczędne” ruchy. Mimo jego zewnętrznej bierności można dostrzec, że bacznie obserwuje otoczenie isłucha uważnie oczym mówią inni. Wdomu (lub innym dobrze znanym środowisku – na przykład uulubionej cioci) dziecko jest swobodne, czasem wręcz nadmiernie ruchliwe, chętnie ibez problemu rozmawia zbliskimi. Opiekunowie często opowiadają, że wdomu dziecko jest bardzo gadatliwe, lubi „dyrygować” otoczeniem inarzucać swoje pomysły.

  • Często udziecka cierpiącego na zaburzenia lękowe spotyka się objawy charakterystyczne dla dwóch lub więcej wymienionych wyżej jednostek. Udzieci cierpiących na fobie lub zespół lęku uogólnionego mogą występować napady paniki, adziecko zmutyzmem wybiórczym może mieć jednocześnie objawy lęku separacyjnego.

Szczególnym rodzajem takich „mieszanych zaburzeń” jest fobia szkolna. Jej przejawem może być:
-całkowita odmowa pójścia do szkoły,
-wychodzenie ze szkoły po kilku lekcjach, ale przed zakończeniem dnia szkolnego,
-chodzenie do szkoły „pod przymusem” – po długich porannych awanturach zrodzicami/opiekunami,
-nasilone objawy somatyczne, które występują tuż przed wyjściem do szkoły (bóle brzucha, biegunka, bóle głowy, itp.) iczęsto „uniemożliwiają” wyjście zdomu.

Obraz fobii szkolnej jest bardzo różnorodny: obecne są objawy lęku społecznego, lęku separacyjnego, czasem lęk uogólniony, mogą występować napady paniki. Wspólnymi cechami są: nasilony stres towarzyszący przebywaniu wszkole, wymuszanie na opiekunach (płaczem, szantażem itp.), aby pozwolili na pozostanie wdomu, skargi na dolegliwości somatyczne, problemy wrelacjach rówieśniczych.

(Video) Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży - www.educatio.pl

Jakie są przyczyny zaburzeń lękowych?

W powstawaniu zaburzeń lękowych biorą udział czynniki biologiczne (zaburzenia równowagi neuroprzekaźników wmózgu, zaburzenia budowy anatomicznej mózgu) igenetyczne (większe ryzyko zachorowania, gdy członkowie rodziny też cierpią na zaburzenia lękowe), na których działanie nakłada się wpływ czynników środowiskowych. Należą do nich między inymi:
-zaburzenia lękowe uopiekunów – dziecko „uczy” się od nich lękowego nastawienia do otoczenia istrategii radzenia sobie zproblemami opartych na unikaniu, nabiera poczucia, że jest bezradne wobec napotykanych trudności,
-styl wychowania – nadopiekuńczość, nadmierna krytyka lub nadmierne kontrolowanie dziecka,
-brak poczucia bezpieczeństwa wrelacji zopiekunami – na przykład gdy opiekunowie stosują przemoc, zaniedbują dziecko, nie dają wsparcia wtrudnych sytuacjach,
-doświadczenie odrzucenia lub przemocy ze strony rówieśników,
-inne traumatyczne doświadczenia – na przykład: utrata opiekuna, wypadek, choroba, nadużycie seksualne.

Bardzo często czynnikiem wyzwalającym objawy zaburzeń lękowych są zmiany wżyciu dziecka: pójście do przedszkola, rozpoczęcie nauki wszkole, zmiana klasy lub szkoły, przeprowadzka do innej miejscowości, pobyt wszpitalu. Dotyczy to zwłaszcza lęku separacyjnego, lęku społecznego imutyzmu wybiórczego.

Jak stawia się rozpoznanie?

Lekarz psychiatra stawia rozpoznanie zaburzeń lękowych na podstawie wywiadu zebranego od dziecka ijego opiekunów oraz badania psychiatrycznego dziecka. Czasem dziecko wpierwszej kolejności trafia do psychologa, który również potrafi określić, na jakie zaburzenie cierpi młody pacjent. Zarówno lekarz, jak ipsycholog, mogą posiłkować się różnymi kwestionariuszami iskalami, które są pomocne wstawianiu diagnozy oraz określaniu nasilenia zaburzeń.

Lekarz powinien wykluczyć zaburzenia somatyczne, których objawem mogą być stany lękowe. Należą do nich: choroby endokrynologiczne (nadczynność tarczycy, zaburzenia czynności nadnerczy), hipoglikemia (nadmierny spadek poziomu glukozy we krwi), astma, padaczka, zaburzenia neurologiczne, choroby serca. Zdarza się, że wtym celu lekarz psychiatra korzysta zkonsultacji innych specjalistów. Stany lękowe ztowarzyszącymi objawami somatycznymi mogą pojawić się wwyniku nadmiernego spożycia kawy lub napojów energetyzujących. Występują również po odstawieniu substancji psychoaktywnych (alkoholu, marihuany, amfetaminy), dlatego lekarz może zapytać młodego pacjenta oich stosowanie iewentualnie zlecić testy na obecność tych substancji we krwi lub wmoczu.

Zaburzenia lękowe należy różnicować także zinnymi zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza zaburzeniami psychotycznymi, depresyjnymi, zespół nadpobudliwości psychoruchowej zdeficytem uwagi (ADHD), całościowymi zaburzeniami rozwoju, zespołem stresu pourazowego (PTSD; zwłaszcza, gdy dziecko doświadczyło traumy, niekoniecznie wnieodległej przeszłości).

Jakie zaburzenia psychiczne współwystępują razem zzaburzeniami lękowymi?

Zaburzenia lękowe często występują razem zdepresją. Wzależności od rodzaju inasilenia stwierdzanych objawów lekarz może postawić rozpoznanie zaburzeń depresyjno-lękowych.

(Video) Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży

Zaburzenia lękowe towarzyszą, araczej są powikłaniem tych zaburzeń psychicznych, które utrudniają dziecku funkcjonowanie wszkole inegatywnie wpływają na jego osiągnięcia wnauce. Należą do nich: ADHD, zaburzenia rozwoju umiejętności szkolnych, zaburzenia opozycyjno-buntownicze.

Młodzież cierpiąca na zaburzenia lękowe może szukać różnych, czasem szkodliwych sposobów na poradzenie sobie zich objawami – na przykład: sięgać po alkohol inarkotyki. Zaburzenia lękowe (zwłaszcza fobia społeczna) zwiększają ryzyko uzależnień (zwłaszcza od alkoholu).

Jakie są sposoby leczenia?

Podstawową metodą leczenia zaburzeń lękowych udzieci imłodzieży są oddziaływania psychoterapeutyczne. Należą do nich:
-psychoedukacja dziecka ijego opiekunów – czyli zapewnienie im informacji na temat przyczyn, objawów ileczenia zaburzeń lękowych. Jest ona otyle ważna, że niektóre objawy wyglądają dość przerażająco (na przykład napad paniki) imłody pacjent oraz jego opiekunowie bardzo się obawiają, że świadczą one opoważnej chorobie. Niekiedy samo wyjaśnienie dziecku ijego opiekunom czym są zaburzenia lękowe znacznie zmniejsza poziom ich niepokoju iułatwia dalsze interwencje terapeutyczne.
-psychoterapia poznawczo-behawioralna – podczas której dziecko uczy się radzić sobie samodzielnie zposzczególnymi objawami, atakże odkrywa „mechanizmy myślowe” (tzw. schematy poznawcze), które powodują jego lękową postawę oraz pracuje nad ich zmianą.
-psychoterapia indywidualna ocharakterze wspierającym,
-terapia grupowa – bardzo wskazana szczególnie wtedy, gdy dziecko ma objawy fobii społecznej,
-terapia rodzinna – umożliwia dostrzeżenie „lękowych wzorców myślenia” uinnych członków rodziny oraz pracę nad ich zmianą, co przekłada się wpozytywny sposób na atmosferę domową ijest ważnym czynnikiem wspierającym dla dziecka; pomocna wrozwiązywaniu konfliktów inapięć wrodzinie,
-metody relaksacyjne ićwiczenia oddechowe – wskazane zwłaszcza wzaburzeniach lękowych znapadami paniki,
-trening asertywności, treningi umiejętności społecznych – pomocne wleczeniu fobii społecznej.

Szczególnym problemem są zaburzenia lękowe, wprzebiegu których dziecko odmawia chodzenia do szkoły, co skutkuje wieloma godzinami nieobecności na lekcjach. Rodzice, często po uzgodnieniach znauczycielami, wnioskują onauczanie indywidualne dziecka wdomu. Taka forma realizowania obowiązku szkolnego wprzypadku dzieci cierpiących na zaburzenia lękowe może im jeszcze bardziej zaszkodzić! Wycofanie dziecka ze środowiska szkolnego umacnia je wprzekonaniu, że trudnych sytuacji trzeba unikać zamiast je rozwiązywać, czyli utrwala dysfunkcjonalny, lękowy mechanizm radzenia sobie zproblemami. Późniejsza próba powrotu do nauki razem zklasą może okazać się owiele trudniejsza – odnalezienie swojego miejsca wzżytej ze sobą społeczności klasowej po długiej nieobecności jest dużym wyzwaniem, aniepowodzenie może jeszcze bardziej nasilić lęk dziecka ijego niechęć do szkoły.

Aby skutecznie pomóc dziecku cierpiącemu na fobię szkolną, trzeba włączyć do współpracy szkołę – wychowawców, nauczycieli, pedagoga lub psychologa szkolnego. Należy dążyć do stworzenia dziecku ciepłej, życzliwej atmosfery wklasie. Wpoczątkowym okresie może być konieczne stopniowe wprowadzanie dziecka do zespołu klasowego, obniżenie wymagań, nieodpytywanie na forum klasy. Warto zadbać, aby dziecko miało możliwość zwrócenia się do psychologa lub pedagoga szkolnego, gdy nasilenie objawów lękowych będzie zbyt duże, aby samo sobie poradziło.

Farmakoterapię stosuje się wtedy, gdy same metody psychoterapeutycznie nie zapewniają wystarczających efektów (czyli gdy dziecko nadal ma problemy zcodziennym funkcjonowaniem) lub gdy nasilenie objawów utrudnia rozpoczęcie jakichkolwiek oddziaływań psychoterapeutycznych. Farmakoterapia nigdy nie powinna być jedyną stosowaną metodą leczenia, tylko uzupełnieniem psychoterapii.

(Video) Jak leczyć zaburzenia lękowe u młodzieży i dzieci - mgr Katarzyna Kajak-Serafin - www.educatio.pl7

U dzieci imłodzieży stosuje się leki zgrupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (leki przeciwdepresyjne nowej generacji, określane skrótem SSRI) lub – rzadziej – trójpierścieniowe (starsze) leki przeciwdepresyjne. Leki te oprócz działania przeciwdepresyjnego mają również działanie przeciwlękowe. Działania niepożądane leków oraz zasady ich stosowania opisano wartykule odepresji udzieci imłodzieży (zobacz: Zaburzenia depresyjne udzieci imłodzieży).

Leki odziałaniu typowo uspokajającym – tzw. benzodiazepiny – choć są bardzo skuteczne idają natychmiastowy efekt przeciwlękowy, należy podawać dziecku tylko doraźnie (czyli tylko wwyjątkowych sytuacjach, na przykład wnapadzie paniki, gdy nie udaje się uspokoić dziecka inaczej) ipo uzgodnieniu zlekarzem prowadzącym. Regularne stosowanie tych leków prowadzi do tolerancji (stopniowego zmniejszenia ich skuteczności) igroi uzależnieniem.

Bezpiecznym, choć trochę mniej skutecznym lekiem uspokajającym jest hydroksyzyna.

Czy zaburzenia lękowe można wyleczyć?

W większości przypadków zaburzenia lękowe udzieci inastolatków ustępują wwyniku odpowiedniego leczenia. Zdarza się, że delikatny „rys” lękowy unich pozostaje, ale mimo tego wdalszym okresie rozwoju idorosłości radzą sobie dobrze ifunkcjonują prawidłowo.

Jeśli objawy są bardzo nasilone iuporczywe, to jest większe ryzyko, że młody pacjent nadal będzie cierpiał na zaburzenia lękowe wokresie dorosłości. Gorzej rokują również zaburzenia lękowe powikłane uzależnieniami od substancji psychoaktywnych.

Zapamiętaj!

  • Zaburzenia lękowe są częstym problemem udzieci imłodzieży.
  • Zaburzenia lękowe negatywnie wpływają na rozwój psychospołeczny iszkolny dziecka, dlatego warto jak najszybciej zasięgnąć porady lekarza psychiatry lub psychologa.
  • Podstawową metodą leczenia są oddziaływania psychoterapeutyczne, które wwiększości przypadków przynoszą dobre efekty.
  • Jeśli objawy są bardzo nasilone, stosuje się leki.
  • Bardzo ważne jest, aby nie izolować dziecka od środowiska szkolnego irówieśniczego, ale wspierać je izachęcać do uczestniczenia wżyciu dziecięcej/ młodzieżowej społeczności.
(Video) Jak prowadzić skuteczną terapię zaburzeń lękowych u dzieci i nastolatków?

FAQs

Jak pomóc dziecku z zaburzeniami lękowymi? ›

Podstawową metodą leczenia zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży są oddziaływania psychoterapeutyczne. Należą do nich: - psychoedukacja dziecka i jego opiekunów – czyli zapewnienie im informacji na temat przyczyn, objawów i leczenia zaburzeń lękowych.

Czy zaburzenia lękowe są uleczalne? ›

Zamiast więc nastawiać się na życie z lękiem, zdecydowanie lepiej jest podjąć terapię. Zaburzenia tego typu w większości przypadków są uleczalne.

Jakie są przyczyny zaburzeń lękowych? ›

Przyczyny zaburzeń lękowych
  • Dziedziczność
  • Stresujące wydarzenia.
  • Problemy ze zdrowiem fizycznym.
  • Zażywanie substancji psychoaktywnych.
  • Fobia społeczna.
  • Zespół lęku uogólnionego.
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.
  • Zespół stresu pourazowego.

Jak obniżyć poziom lęku? ›

Metody oparte na uważności z elementami relaksacji, ćwiczeń oddechowych, medytacji i jogi pozwalają zredukować napięcie i stres, które ściśle łączą się z przeżywaniem lęku. Stosuje się je nie tylko indywidualnie, lecz także w ramach terapii psychoterapeutycznych.

Do czego może doprowadzić nerwica lękowa? ›

Głównym skutkiem nerwicy jest również uogólniona utrata radości z życia, a co za tym idzie takie problemy jak wypadanie z ról społecznych i rodzinnych, izolacja od społeczeństwa, a nawet samobójstwa lub próby samobójcze.

Kto leczy stany lękowe? ›

W sytuacji, gdy odczuwanie lęku oraz wywołanych przez niego objawów somatycznych, zaburza codzienne funkcjonowanie, konieczna jest konsultacja z psychologiem lub psychiatrą, który oceni stan pacjenta i skieruje na odpowiednią terapię.

Co jest dobre na stany lękowe? ›

Podstawową formą leczenia zaburzeń lękowych jest psychoterapia. Jeśli przeżywasz stany lękowe, warto rozważyć wizytę u psychoterapeuty. Podczas terapii pacjent uczy się dostrzegać wzorce swojego myślenia i zachowania, które powodują odczuwanie lęku.

Co powoduje lęk? ›

Lęk u zdrowych osób może wynikać z obawy lub strachu przed nowymi sytuacjami, nową pracą, poczuciem niestabilności czy strachu przed utratą bliskiej osoby. Wewnętrzne stany lękowe wynikają często ze zmiany nawyków czy zjawisk natury społecznej.

Jak wyjść ze stanów lękowych? ›

Jedną z najskuteczniejszych form terapii psychologicznej w zaburzeniach lękowych jest psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT). Podczas takiej terapii pacjent uczy się dostrzegać wzorce swojego myślenia i zachowania, które predysponują go do odczuwania lęku.

Po jakim czasie ustępuje nerwica lękowa? ›

Nerwica lękowa, inaczej nazywana lękiem uogólnionym, to grupa zaburzeń, których głównym objawem jest odczuwanie silnego lęku. Lęk może trwać miesiącami czy nawet latami, utrudniając funkcjonowanie w codziennym życiu i wywołując nieprzyjemne objawy somatyczne, które same w sobie potęgują strach.

Czy zaburzenia lękowe to depresja? ›

W Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych depresja należy do zaburzeń afektywnych, a zaburzenia lękowe należą do zaburzeń nerwicowych, związanych ze stresem i występujących również pod postacią somatyczną.

Jak leczyć nerwicę lękową u dzieci? ›

Podstawę leczenia dziecięcych nerwic stanowią różnego typu oddziaływania psychoterapeutyczne, takie jak:
  1. psychoedukacja,
  2. terapia rodzin, terapia grupowa,
  3. psychoterapia,
  4. trening umiejętności społecznych,
  5. ćwiczenia relaksacyjne.
Feb 28, 2020

Jakie czynniki rodzinne mogą przyczynić się do rozwoju zaburzeń lękowych u dziecka? ›

Ta grupa rodziców prezentuje również styl wychowawczy polegający na nadopiekuńczości oraz nadmiernej kontroli i krytyce, co z kolei ogranicza rozwój autonomii i poczucia własnej kontroli u dzieci, w efekcie może się przyczyniać do rozwoju zaburzeń lękowych.

Skąd się biorą leki u dzieci? ›

„Strachy” dzieci najczęściej są irracjonalne, nierealne. Bardzo często są powiązane z aktualnymi zdarzeniami np. oglądaniem bajki, opowiadaną sytuacją posłyszaną przez dziecko. Nie należy jednak ich bagatelizować ani unieważniać.

Jak rozmawiać z dzieckiem o lekach? ›

Jak zatem powinna przebiegać rozmowa z dzieckiem, które się boi?
  1. Zauważ strach/lęk i pozwól mu wybrzmieć
  2. Uszanuj i zaakceptuj emocje dziecka.
  3. Sięgnij po komunikację współpracy.
  4. Przypomnij dziecku podobne sytuacje, w których sobie poradziło.
  5. Opowiedz o swoich doświadczeniach z lękiem.
Apr 26, 2020

Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży należą do kategorii zaburzeń emocjonalnych i stanowią drugą najszerszą grupę zaburzeń okresu rozwojowego.

Te ostatnie sytuacje nie są ściśle zdefiniowane – dziecko lęka się tego, co może wydarzyć się potencjalnie a nie tego, co jest realnie obecne, a więc np., że opiekun po niego nie wróci, że ktoś z widowni go wyśmieje lub że na imieninach nikt do niego nie podejdzie.. Nie jest to dziwne, biorąc pod uwagę, że w tym okresie dziecko jest zmuszone po raz pierwszy rozstać się na dłużej z rodzicami, dostosować się do reguł i zasad nowego środowiska, przedszkolnego czy szkolnego, związanych z oczekiwaniem spokojnego siedzenia, wykonywania pracy w określonym rytmie, poddanie się ocenianiu, czy konieczności zaistnienia w środowisku rówieśniczym.. Trudności z zasypianiem lub częste budzenie się w nocy, poprzedzającej konieczność rozstania z opiekunem, sprawdzanie obecności opiekuna przy sobie, niechęć do spania samodzielnie, co najczęściej nie występuje w dni wolne od zajęć; Powtarzające się objawy psychosomatyczne w sytuacjach przed lub w trakcie rozstawania się z opiekunem; Wyraźne pogorszenie się samopoczucia w momentach zapowiadanego lub zbliżającego się rozstania wyrażanego poprzez płacz, złość, apatię, głęboki smutek, ataki furii.. Są najczęściej komponentą kilku czynników, z czego na plan pierwszy wysuwają się predyspozycje genetyczne oraz warunki środowiskowe, w tym szczególnie sposób zaspokajania podstawowych potrzeb dziecka, atmosfera i styl wychowawczy, problemy życiowe i psychologiczne osób będących najważniejszymi opiekunami dziecka, obecność traumatycznych wydarzeń lub/i poważnych konfliktów w życiu rodziny itp.. Czynniki środowiskowe, które mogą mieć wpływ na stan dziecka, rozpoznaje na ogół psycholog kliniczny podczas wywiadu z rodziną, obserwacji zachowań dziecka z rodzicami i/lub bez nich, a także podczas przeprowadzania specjalistycznych badań w tym testów psychologicznych, adekwatnych do problemów i wieku dziecka.. Nauka sposobów redukcji napięcia i lęku poprzez odpowiednio dobrane zabawy terapeutyczne, bajkoterapię, pracę z kukiełkami/ lalkami, łączenie sytuacji wywołujących lęk z przyjemnymi bodźcami, relaksację, odpowiednio dobrane masaże czy drobne ćwiczenia fizyczne; Psychoedukacja rodziców w zakresie postaw wychowawczych i emocjonalnych wobec dziecka, tak by służyły one poprawie jego samopoczucia a nie wzmacnianiu lęku, w tym możliwość zaproszenia rodziców na warsztaty umiejętności wychowawczych.. Mediacje lub terapia indywidualna rodziców, jeśli jedna z przyczyn problemów dziecka okaże się trudna emocjonalnie sytuacja w rodzinie lub u jednego z rodziców; Terapia rodzinna- podejmowana na ogół ze starszymi dziećmi, powyżej 10 r. ż, chyba, że dziecko posiada starsze rodzeństwo, a źródło jego problemów specjaliści definiują w ogólnych problemach rodzinnych.

Doświadczanie lęku lub strachu jest zupełnie naturalne w rozwoju dzieci i młodzieży. Większość z tych lęków zanika w miarę jak dzieci uczą się, czego mogą się spodziewać po otoczeniu i jak sobie z tym radzić. Jednakże, kiedy lęki te nie zanikają, a wręcz zaczynają mieć nadmierny wpływ na codzienne funkcjonowanie dziecka lub jego aktywność – możemy mieć do czynienia z zaburzeniem lękowym. Jeżeli rodzice podejrzewają, że dziecko lub młody człowiek mogą cierpieć z powodu zaburzenia lękowego, powinni zwrócić się do psychologa lub psychiatry dziecięcego w celu przeprowadzenia rzetelnej diagnozy i, ewentualnie, podjęcia leczenia lęku.

Jeżeli rodzice podejrzewają, że dziecko lub młody człowiek mogą cierpieć z powodu zaburzenia lękowego, powinni zwrócić się do psychologa lub psychiatry dziecięcego w celu przeprowadzenia rzetelnej diagnozy i, ewentualnie, podjęcia leczenia lęku .. Lęk separacyjny (inne nazwy: SAD; lęk przed separacją w dzieciństwie) to nadmierne zamartwianie się lub strach przed byciem z dala od rodziny lub osób, do których dziecko jest najbardziej przywiązane.. Dzieci z SAD boją się, że się zgubią lub że komuś z rodziny stanie się coś złego w czasie, gdy będą rozdzieleni.. odmawianie spania w swoim łóżku; powtarzające się koszmary senne, w których oddzielenie od bliskich jest głównym tematem; poważny niepokój w sytuacji oddzielenia od bliskich z powodu wyjazdu samego dziecka lub członków rodziny lub w sytuacji, gdy taka rozłąka jest spodziewana; nadmierne zamartwianie się bezpieczeństwem członka rodziny; zamartwianie się zgubieniem się; odmawianie chodzenia do szkoły; lękliwość i niechęć do pozostawania samemu; częste bóle brzucha, głowy uskarżanie się na stan zdrowia; bóle mięśni lub napięcie mięśni; nadmierne zamartwianie się swoim bezpieczeństwem; nadmierna „przylepność”, nawet, gdy dziecko jest w domu z rodzicami; objawy paniki lub wybuchy złości w sytuacji separacji od bliskich.. Często powtarzające się zakłócające myśli i obrazy nazywane są obsesjami lub myślami natrętnymi, a rytualne czynności wykonywane, by się ich pozbyć lub zapobiec „katastrofie” to kompulsje lub czynności natrętne.. czy na pewno drzwi są zamknięte); natrętne myśli dotyczące przemocy, skrzywdzenia kogoś, zabicia lub zrobienia krzywdy sobie; spędzanie dużej ilości czasu na dotykaniu przedmiotów, liczeniu, myśleniu o liczbach lub sekwencjach; nadmierne zwracanie uwagi na symetrię, porządek, dokładność; natrętne myśli na temat dokonywania odrażających aktów seksualnych lub zakazanych zachowań; niechciane myśli przeczące wierzeniom religijnym osoby; bardzo silna potrzeba, by wiedzieć lub pamiętać o bardzo mało istotnych strawach; nadmierne koncentrowanie się na szczegółach; nadmierne zamartwianie się, że coś strasznego się może wydarzyć; agresywne myśli, impulsy i zachowania.. Warto również pamiętać, że o ile dorośli z OCD przeważnie zdają sobie sprawę, że ich zachowanie jest nieco niezwykłe, dzieci i adolescenci często nie potrafią dostrzec nieracjonalności czy dziwaczności swojego zachowania lub myśli.. Zaburzenia lękowe dotykają osoby w każdym wieku.Występowanie specyficznych fobii u dzieci szacuje się na od 1 do aż 9,5%.Fobie społeczne dotyczą tylko ok. 1,4% dzieci i adolescentów.Ataki paniki mogą pojawić się w każdym wieku, najczęściej jednak pierwszy atak występuje w okresie adolescencji lub wczesnej dorosłości.. Symptomy, jakie można zaobserwować u dziecka lub adolescenta z fobią: • przyspieszone bicie serca• pocenie się• drżenie• trudności ze złapaniem powietrza• uczucie duszenia się• ucisk w klatce piersiowej• ból brzucha• uczucie omdlewania i zawroty głowy• lęk przed utratą kontroli lub zwariowaniem• lęk przed śmiercią• odrętwienie• dreszcze lub ataki gorąca. Leczenie lęku u dzieci Program leczenia opracowywany jest indywidualnie dla każdego dziecka, z uwzględnieniem:• wieku, stanu zdrowia i historii medycznej dziecka• rodzaju i głębokości fobii• tolerancji i podatności dziecka na określone procedury terapeutyczne• zakładanych przyczyn pojawienia się zaburzenia. Mogą również doświadczać niektórych lub wszystkich z poniższych objawów:• zakłócenia snu• depresja• większa podatność bycie przestraszonym• utrata zainteresowania tym, co wcześniej sprawiało przyjemność i radość• irytacja• zwiększona agresja, a nawet stosowanie przemoc• unikanie miejsc i sytuacji, które przywołują określone wspomnienia• natrętnie powracające obrazy, zapachy, dźwięki i uczcia związane z wydarzeniem; osoba zwykle na wrażenie, że traumatyczne zdarzenie dzieje się na nowo• problemy w szkole, trudności z koncentracją• lęk przed śmiercią w młodym wieku• zachowywanie się w sposób właściwy dla dzieci młodszych (np.. U osób z PTSD symptomy zwykle pojawiają się w ciągu trzech miesięcy po traumie, ale mogą pojawić się też miesiące lub lata po wydarzeniu.. Leczenie Program leczenia opracowywany jest indywidualnie dla każdego dziecka, z uwzględnieniem:• wieku, stanu zdrowia i historii medycznej dziecka• zakresu objawów• tolerancji i podatności dziecka na określone procedury terapeutyczne• zakładanych przyczyn pojawienia się zaburzenia. Zapobieganie PTSD Głównym sposobem zapobiegania PTSD jest redukowania prawdopodobieństwa wystąpienia wydarzeń traumatycznych w życiu dzieci poprzez:• uczenie dzieci, że mogą powiedzieć NIE osobom, które je dotykają lub w jakikolwiek sposób sprawiają, że czują się źle;• uczenie dzieci, że mogą i powinny powiedzieć osobie, której ufają, że ktoś w ich otoczeniu sprawia, że czują się źle.Aby zminimalizować potencjalne negatywne efekty ewidentnie traumatycznego zdarzenia ważne jest, by jak najszybciej – nawet przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów – zwrócić się po poradę do specjalisty.

Lęk jest jedną z emocji podstawowych, która towarzyszy człowiekowi od pierwszych miesięcy jego życia i spełnia funkcję adaptacyjną informując o zagrożeniu i uruchamiając mechanizmy przystosowawcze mające na celu uchronienie go przed niebezpieczeństwem. Naturalnym zjawiskiem jest występowanie różnego rodzaju lęków charakterystycznych dla poszczególnych faz rozwojowych dziecka. W pierwszym półroczu życia dziecka dominuje lęk spowodowany niespodziewanymi bodźcami zmysłowymi takimi jak huk czy ostre światło. Drugie półrocze to rozwój lęku separacyjnego, pojawiającego się w momencie nieobecności opiekuna. U dziecka w wieku 2-4 lat intensywnie rozwija się myślenie wyobrażeniowe stąd źródłem lęku stają się wytwory wyobraźni takie jak potwory, obcy ludzie w domu, a także dzikie zwierzęta czy ciemność. Okres 5-7 lat to lęk przed katastrofami naturalnymi, ciemnością, napaścią ze strony innych ludzi, obawa o życie i zdrowie bliskiej osoby. Lęki te mogą być wzmacniane przez media. Dodatkowo lękom mogą towarzyszyć dolegliwości somatyczne takie jak bóle brzucha czy inne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, kołatanie serca, pocenie się, Dzieci w wieku 8-11 lat najczęściej doświadczają lęków związanych ze szkołą. Treścią lęków stają się osiągnięcia szkolne i sportowe, rywalizacja z rówieśnikami, porównywanie się z innymi. Okres 12-18 lat to koncentracja lęku wokół obowiązków szkolnych i relacji rówieśniczych: ryzyko wykluczenia spośród grona znajomych, zawstydzenie przed rówieśnikami.

U dziecka w wieku 2-4 lat intensywnie rozwija się myślenie wyobrażeniowe stąd źródłem lęku stają się wytwory wyobraźni takie jak potwory, obcy ludzie w domu, a także dzikie zwierzęta czy ciemność.. Dodatkowo lękom mogą towarzyszyć dolegliwości somatyczne takie jak bóle brzucha czy inne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, kołatanie serca, pocenie się, Dzieci w wieku 8-11 lat najczęściej doświadczają lęków związanych ze szkołą.. Wydaje się, że dziecko musi przejść przez różne etapy stanów lękowych co związane jest z jego rozwojem, zmianami w zakresie możliwości poznawczych czy wchodzeniem w kolejne, istotne etapy życia (pozostawanie bez rodziców, przedszkole, rozpoczęcie nauki w szkole itp.).. Po pierwsze potraktować lęki swojego dziecka poważnie i stworzyć warunki, w których będzie ono mogło opowiedzieć o tym jak się czuje i czego się boi.. Zdarza się jednak, że odczuwany przez dziecko lęk przestaje mieć charakter rozwojowy i adaptacyjny a staje się zaburzeniem.. Dziecko może zacząć się moczyć, używać języka charakterystycznego dla wcześniejszych etapów rozwojowych a także uciekać w różnego rodzaju zaburzenia somatyczne, które pozwolą mu uniknąć kontaktu z sytuacją wywołującą lęk.. – lęk separacyjny – dziecko reaguje silnym lękiem w sytuacji rozdzielenia go z opiekunami, towarzyszą temu zaburzenia somatyczne (bóle głowy, bóle brzucha, nudności), bardzo się o nich martwi, obawia się, że nie wrócą, będą mieli wypadek, zaginą lub umrą, często jest nieobecne w szkole, nie chce jeździć na wycieczki szkolne, w razie wyjazdu bez rodziców bardzo często do nich dzwoni, prosi o zabranie do domu;. Dzieci te zamartwiają się o różne rzeczy, ale nie można wskazać jednego, głównego motywu lęku jak w przypadku innych zaburzeń lękowych;. Leczenie najczęściej przybiera formę psychoterapii, szczególnie poznawczo-behawioralnej a także różnych treningów, których celem jest rozwój umiejętności społecznych, asertywności czy nauczenie się metod relaksacyjnych bardzo przydatnych przy zaburzeniach lękowych z napadami paniki.

W jakich sytuacjach zachowania opozycyjno--buntownicze, brawura czy nieadekwatna do wieku powaga mogą maskować odczuwany przez dziecko lęk?

By tego dokonać, potrzebna jest wiedza zarówno z zakresu objawów zaburzeń lękowych, jak i świadomość, że różne problemy młodzieży – pozornie odległe od zaburzeń lękowych – bardzo często skrywają lęk, do którego koniecznie trzeba się odnieść, jeżeli chcemy nawiązać z nastolatkiem więź umożliwiającą podjęcie dalszego leczenia.. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie na specyfikę zaburzeń lękowych w okresie dorastania, ze szczególnym uwzględnieniem innych objawów zaburzeń psychicznych, które maskują odczuwany przez nastolatka lęk.. Zaburzenia lękowe są opisywane w ramach dwóch klasyfikacji zaburzeń psychicznych – w naszym kraju i w Europie nadal jest to ICD-10, w Stanach Zjednoczonych – DSM-V. Tabela 1 przedstawia przegląd zaburzeń lękowych występujących w populacji dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych.. Zaburzenia lękowe w ICD-10, DSM-V ([za:]Gmitrowicz, Janas-Kozik, 2018)ICD-10DSM-V Lęk przed separacją w dzieciństwie (F93.0)Separacyjne zaburzenie lękowe (SAD – Separation Anxiety Disorder)Uogólnione zaburzenia. lękowe (F93.80, F41.1)Zaburzenie lękowe. uogólnioneLęk społeczny w dzieciństwie (F93.2). Fobia społeczna (F40.1)Społeczne zaburzenia lękowe (fobia społeczna)Zaburzenia lękowe w postaci fobii w dzieciństwie (F93.1). Zaburzenia lękowe w postaci fobii (F40)Fobia swoistaZaburzenia lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) (F41.0)Zaburzenie paniczneMutyzm selektywny (F94)Mutyzm selektywnyZaburzenie obsesyjno-. -kompulsywne (F42)Zaburzenie obsesyjno-. -kompulsywneZaburzenie stresowe. pourazowe (F43.1)Pourazowe zaburzenie. stresowe Jak wspomniano, lęk należy oceniać w zależności od aktualnej fazy rozwoju.. rok życia ([za:] Marcelli, 2013)Kompetencje i aktywności psychologiczne związane. z rozwojem lękuGłówne źródła strachuOdpowiadające główne zaburzenia lękowe − myślenie operacyjno-formalne,. − zdolność przewidywania zagrożeń,. − samoocena skoncentrowana na relacjach rówieśniczych− wykluczenie spośród rówieśników− lęk społeczny,. − agorafobia,. − zaburzenia paniczne. Intensywny rozwój poznawczy nastolatków (stadium myślenia operacyjnego-formalnego według Piageta) umożliwia w większym stopniu niż dotychczas przewidywanie zagrożeń, sprawia, że adolescenci są wyczuleni na kontekst sytuacji, dokonują złożonych operacji mentalnych o poziomie zbliżonym do operacji dokonywanych przez osoby dorosłe.. Badania posługujące się neuroobrazowaniem wskazują na fakt niezwykłej biologicznej podatności nastolatków na kwestię odrzucenia, co ma prawdopodobnie związek z wciąż rozwijającym się układem nerwowym, który dojrzewa stopniowo (struktury „najbardziej zaawansowane” dojrzewają najpóźniej).. Jak wskazano, częstość występowania zaburzeń lękowych wśród młodzieży nie jest istotnie statystycznie związana z płcią (Gmitrowicz, Janas-Kozik, 2018), chociaż istnieją znaczące różnice w przypadku zaburzeń eksternalizacyjnych (częściej u chłopców) i zaburzeń internalizacyjnych (częściej u dziewcząt, zaliczają się tutaj zaburzenia lękowe; patrz Ara, 2016).. własne)Rodzaj lękuOpis lęku przez nastolatka – przykłady; zachowanie jako rezultat doświadczania lękuKategoria diagnostyczna Lęk. społeczny Mam wrażenie, że wszyscy na mnie patrzą.. Wiele czasu zajęło Zbyszkowi zrozumienie, że lęk – niezrozumiały, przytłaczający – nie bierze się znikąd, a myślenie o tym, co się wydarzyło, i umiejętność pogodzenia się z tym jest lepszym rozwiązaniem niż próby uzyskania iluzorycznej kontroli.. Jedynie niezwykły stopień powściągliwości, wrażenie, że chłopak jest cały spięty, a także oszczędność w ruchach i charakter objawów sprawiały, że można domyślać się leżącego pod spodem znacznego poziomu lęku.. Szczególnie w przypadku osób, które jawią się w kontakcie jako osoby dobrze prezentujące się, elokwentne, nie zgadzają się z obrazem „klasycznego lękowego nastolatka”, rzadko bierze się pod uwagę często doświadczany przez tych nastolatków lęk.

Lęk jest nieodłącznym elementem rozwoju. Pojawia się u nas zarówno w dorosłym życiu, jak i na przestrzeni wczesnodziecięcych lat, gdzie pełni istotną, psychofizjologiczną funkcję. Niestety, zdarza się, że dziecięcy lęk przestaje pełnić swoją adaptacyjną funkcję i staje się centralnym objawem diagnozowanych u dzieci zaburzeń. Jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń wieku dziecięcego.

Wśród zaburzeń lękowych wyróżnia się (według ICD-10) liczne zaburzenia, w których głównym objawem jest lęk.. Fobie związane są z lękiem odczuwanym w stosunku do pewnych obiektów, sytuacji lub wydarzeń, które przez dziecko oceniane są jako przerażające.. Zachowania charakterystyczne dla dzieci cierpiących na zaburzenia lękowe w postaci fobii:. Zaburzenie to diagnozowane jest tylko pod warunkiem wystąpienia przed 6. rokiem życia i nie spełnienia kryteriów uogólnionych zaburzeń lękowych.. Przykład ten stanowi obraz tego, jak trudna jest diagnoza zaburzeń u dzieci, jak wielostronnego i wielokierunkowego spojrzenia wymaga ze strony psychologa, ale i nie tylko.. Występowanie uogólnionych zaburzeń lękowych wynosi 2,9–4,6%.

Strach jest jedną z 5 podstawowych emocji. Strach, jak w życiu, towarzyszy niebezpieczeństwu, zagrożeniu i ryzyku. Kojarzy się z ucieczką, chęcią schowania się. Jest także wołaniem o pomoc.

Jest także wołaniem o pomoc.. Unikając sytuacji budzącej lęk, uniemożliwiamy sobie doświadczenia tego, że potrafimy sobie z nią poradzić.. Dzieci z zaburzeniami lękowymi mogą odczuwać objawy, które obejmują:. Zaburzenia lękowe, które mogą wystąpić u dzieci i młodzieży, obejmują:. Ten rodzaj lęku jest powszechny u małych dzieci, ale zwykle zaczyna ustępować, gdy dziecko ma około 3 lub 4 lat.. Jaka może być rola osoby dorosłej?. Pomoże to dziecku nauczyć tolerować cierpienie i ostatecznie nauczyć się, że nie ma się czego bać.

Dojrzewanie to okres, w którym zachodzą poważne zmiany w rozwoju fizycznym, poznawczym, emocjonalnym, a także w obszarze społecznych kontaktów. To początek budowania niezależności i samodzielności. Na pierwszy plan wysuwają się indywidualne potrzeby, ambicje i plany. W tym czasie intensywnego wzrostu, niemal we wszystkich obszarach życia, mogą pojawiać się napady lękowe i ataki paniki.

Przykładowo, gdy uczeń ma przed sobą ważny egzamin, to będzie przygotowywał się do niego, ponieważ może obawiać się negatywnego wyniku.. Zaburzenia lękowe u rodziców czy opiekunów sprawiają, że dziecko uczy się lękowych reakcji na różne sytuacje oraz form radzenia sobie z kłopotami poprzez ich unikanie i wycofywanie się.. Według Barlowa, aby pojawiły się zaburzenia lękowe, musi zaistnieć kilka czynników, które sprawią, że osoba będzie na nie podatna.. Do objawów towarzyszących zalicza się: kołatanie serca, pocenie się, drżenie ciała, spłycony oddech lub brak powietrza, uczucie dławienia się, dyskomfort w klatce piersiowej, zawroty głowy, mdłości lub bóle brzucha, uczucie braku świadomości świata i siebie, zdrętwienie lub mrowienie, dreszcze lub uderzenia gorąca, lęk przed śmiercią, lęk przed obłędem.. panika pojawia się u ucznia zawsze, gdy wywoływany jest na środek klasy); napady paniki wywołane sytuacyjnie.. Wyraża się to poprzez ignorowanie, patrzenie na boki, rozglądanie się.. U dzieci cierpiących na fobie lub zespół lęku uogólnionego mogą występować ataki paniki, zaś u dzieci z mutyzmem mogą pojawić się objawy lęku separacyjnego.. Gdy dziecko spodziewa się rozłąki z opiekunem, zwykle z matką, zaczyna odczuwać nadmierny, nasilający się lęk.. Często szuka pocieszenia i zapewnienia, że te obawy się nie potwierdzą, jednak uspokojenie nie sprawdza się, nie zmniejsza narastającego napięcia.. Kiedy dziecko spodziewa się kontaktu z bodźcem lękowym, zaczyna odczuwać nadmierny, nieracjonalny strach, który często przemienia się w napad paniki.. Podobnie jak w przypadku innych zaburzeń lękowych pojawiają się nasilone objawy somatyczne, takie jak: czerwienie się, pocenie, nerwowe tiki.. Ponieważ dyskomfort związany z sytuacjami społecznymi jest bardzo wysoki, dziecko stara się ich unikać, a to wiąże się z problemami w społecznym funkcjonowaniu.. Typowe lęki dzieciństwaWiekRodzaje lęków Poniżej 2 latLęk przed separacją, obcymi ludźmi, nowymi bodźcami, lęk wysokości2–3 lataLek przed ciemnością, lęk przed małymi zwierzętami5 latLek przed złymi ludźmi i karą cielesną6 latLęk przed siłami nadprzyrodzonymi, lęk przed zasypianiem w samotności, lęk przed. błyskawicami i piorunami7–8 latLęki zapoczątkowane przez wydarzenia w mediach9 latLeki związane z osiągnięciami szkolnymi, wyglądem zewnętrznym, lęk przed śmiercią Aby rozpoznać zaburzenia lękowe, konieczna jest diagnoza doświadczonego lekarza psychiatry, który określa je na podstawie wywiadu zebranego od dziecka i opiekunów.

W ostatnich latach obserwujemy wciąż rosnące wskaźniki rozpowszechnienia zaburzeń lękowych. Szacuje się, że 5–10% dzieci spełnia kryteria diagnozy zaburzenia lękowego. Długotrwałe przeżywanie lęku w młodości prowadzić może do negatywnych następstw w późniejszym czasie. Dzieci mogą przejawiać trudności adaptacyjne w szkole, w relacjach rówieśniczych i rodzinnych. Dodatkowo zaburzenia lękowe w dzieciństwie i adolescencji zwiększają ryzyko pojawienia się współwystępujących zaburzeń oraz psychopatologii w okresie dorosłości – zaburzenia lękowe, depresja, uniezależnienia.

Dodatkowo zaburzenia lękowe w dzieciństwie i adolescencji zwiększają ryzyko pojawienia się współwystępujących zaburzeń oraz psychopatologii w okresie dorosłości – zaburzenia lękowe, depresja, uniezależnienia [2].. Na poziomie fizjologicznym do objawów lękowych zaliczamy wzrost aktywności wegetatywnego układu nerwowego, pocenie się, ból w podbrzuszu, rumieńce na twarzy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz drżenie ciała, rąk.. Zniekształcenie poznawczePrzykłady Wyolbrzymianie negatywnych aspektów„Przez tą jedynkę, zepsuję sobie całe życie”, „Jestem beznadziejny”Nadmierne uogólnianie„Nic nigdy mi się nie udaje”Przepowiadanie przyszłości„Będą się ze mnie śmiać”Katastrofizacja„Jak nie napiszę tego sprawdzianu, to nie zdam do następnej klasy”Selektywna uwagaZauważanie głównie tych aspektów sytuacji, które mogą być związane ze zbliżającym się „niebezpieczeństwem”Uzasadnianie emocjonalne„Boję się, więc stanie się coś strasznego!”. Jeśli chodzi o aspekt emocjonalny to należy zaznaczyć, że badania wskazują, iż dzieci lękliwe przeżywają emocje intensywniej; uważają, że są mniej zdolne do skutecznego radzenia sobie z sytuacjami wywołującymi emocje; słabiej panują nad emocjami; prezentują mniej adaptacyjne sposoby radzenia sobie w sytuacjach wywołujących gniew, smutek oraz lęk [2].. Natomiast obecność cech temperamentu związanych z zahamowaniem behawioralnym, które charakteryzuje się ograniczonym dążeniem do eksploracji otoczenia oraz licznymi obawami dotyczącymi nowych sytuacji, zwiększa ryzyko rozwoju zaburzeń lękowych w okresie środkowego dzieciństwa i rozwoju fobii społecznej w okresie dojrzewania [7, 8].. Jedne z tych badań skupiają się na określaniu wpływu zaburzeń psychicznych rodziców na powstawanie u dzieci zaburzeń lękowych.. Również doświadczenie zaniedbania, odrzucenia, straty na skutek rozwodu czy śmierci oraz fizycznego lub seksualnego wykorzystywania jest podłożem zaburzeń lękowych, poprzez wywoływanie poczucia braku bezpieczeństwa oraz często emocjonalnej zależności.. Opisane sposoby wychowania ograniczają u dzieci rozwój autonomii, poczucia własnej kontroli oraz umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach, które są ważnymi czynnikami ochronnymi przed rozwojem zaburzeń lękowych.. Chociaż lęk jest oczekiwanym elementem typowego rozwoju człowieka, staje się on zaburzeniem, gdy wykracza poza to, czego można by się spodziewać w danej sytuacji, oraz utrudnia funkcjonowanie dziecka [8].. Młodzi ludzie martwią się czy będą w przyszłości cenieni, niepokoją ich relacje społeczne oraz rodzinne, szkoła, sport, kwestie zdrowotne oraz martwią się o to co może się zdarzyć jutro.. Dzieci cierpiące na to zaburzenie boją się utraty kontroli podczas ataku, przez co mogą dążyć do unikania miejsc publicznych, bądź w ciężkich przypadkach odmawiać opuszczenia domu lub zaczynają cierpieć na agorafobię [7, 10, 11].. W diagnozie dzieci i młodzieży ważne jest, aby uzyskać informacje na temat początku, rozwoju i kontekstu objawów lękowych, a także na temat przebiegu rozwoju, przebytych chorób, nauki w szkole, doświadczeń społecznych oraz występowania zaburzeń psychicznych w rodzinie.. Dokonując diagnozy zaburzeń lękowych u dzieci i adolescentów posługujemy się miarami o charakterze samoopisu, ustrukturalizowanymi wywiadami diagnostycznymi oraz ocenami dokonywanymi przez rodziców i nauczycieli.. Ogólny opis terapii poznawczo-behawioralnej zaburzeń lękowych u dzieci wraz z podstawowymi jej elementami Terapia poznawczo-behawioralna zaburzeń lękowych u dzieci młodzieży łączy zarówno techniki behawioralna, takie jak ekspozycje, odgrywanie ról czy relaksacje, oraz techniki poznawcze kładące nacisk na indywidualne czynniki poznawczego przetwarzanie informacji związane z zaburzeniami lękowymi.

Zadaniem osób pracujących na co dzień z młodzieżą jest umiejętność ustalenia, jakiego rodzaju pomoc będzie adekwatna i skuteczna. By tego dokonać, potrzebna jest wiedza zarówno z zakresu objawów zaburzeń lękowych, jak i świadomość, że różne problemy młodzieży – pozornie odległe od zaburzeń lękowych – bardzo często skrywają lęk, do którego koniecznie trzeba się odnieść, jeżeli chcemy nawiązać z nastolatkiem więź umożliwiającą podjęcie dalszego leczenia. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie na specyfikę zaburzeń lękowych w okresie dorastania, ze szczególnym uwzględnieniem innych objawów zaburzeń psychicznych, które maskują odczuwany przez nastolatka lęk.

Zaburzenia lękowe w ICD-10, DSM-V (za: Gmitrowicz, Janas-Kozik, 2018). Społeczne zaburzenia lękowe (fobia społeczna)Zaburzenia lękowe w postaci fobii w dzieciństwie (F93.1). Tabela 2. przedstawia przegląd głównych zaburzeń lękowych występujących w adolescencji, wyróżnionych ze względu na cechy tego okresu rozwojowego.. Badania dotyczące młodzieży systematycznie wskazują na pewną dysproporcję w zakresie występowania emocjonalnych trudności w zależności od płci.. Najczęstsze zachowanie: unikanie. Roksana, 15 lat. Robert, 15 lat

R OZPOWSZECHNIENIE PADACZKI I ZABURZEŃ DEPRESYJNYCH U MŁODZIEŻY

W materiale własnym oszacowano rozpowszechnienie depresji na 13,33% (8 pacjentów, 6 dziewcząt. 2 chłopców), dystymia wystąpiła u 5% badanych (3 pacjentów, 1 dziewczynka, 2 chłopców), zaś. międzynapadowe zaburzenia dysforyczne rozpoznano u 16,67% pacjentów (10 pacjentów,. 6 dziewcząt, 4 chłopców).. Szereg. badań opierających się na kryteriach DSM-IV-TR wykorzystało kwestionariusz M.I.N.I., jako narzędzie. prostsze i mniej czasochłonne, w porównaniu do SCID-I, uzyskując podobną czułość i specyficzność,. co badanie na podstawie SCID-I (Sheehan et al., 1998), z rozpowszechnieniem depresji wahającym. się między 4% a 30%, w różnych grupach pacjentów z padaczką (także tych zakwalifikowanych. do leczenia neurochirurgicznego) (Wiglusz, 2012).. Występowanie tych zaburzeń nie tylko, w niektórych przypadkach, wymaga zastosowania innych. narzędzi diagnostycznych chorób psychicznych, lecz także może wpływać na obecność rozmaitych. zaburzeń psychicznych z różnych powodów– bezpośredniej relacji na poziomie etiopatogenezy czy. istnienia dodatkowych stresorów, mogących przyczynić się do pojawienia się lub nasilenia. obserwowanych objawów psychicznych.. Zwraca uwagę. związek zaburzeń nastroju i zaburzeń lękowych u pacjentów obciążonych tylko psychiatrycznie, jak. i przy współistnieniu padaczki, stąd w literaturze w części badań dotyczących zaburzeń psychicznych. w padaczce miejsce zaburzeń lękowych obok zaburzeń nastroju.. Z uwagi na tyle kontrowersji toczących się wokół prób wydzielenia w kolejnych edycjach klasyfikacji. DSM oraz ICD zaburzeń psychicznych u pacjentów z padaczką, do badania włączono formularz. wg Blumera służący diagnostyce międzynapadowych zaburzeń dysforycznych (IDD).. Grupa. pacjentów z rozpoznanym IDD, nie spełniająca kryteriów rozpoznania innego zaburzenia. psychicznego wg DSM-IV-TR obrazuje, że pacjenci z padaczką w sposób istotnie wpływający na jakość. życia borykają się z problemami psychiatrycznymi, a bez odpowiednich narzędzi diagnostycznych. oraz miejsca tych zaburzeń w klasyfikacji, mogą pozostawać bez leczenia.. Uwagę zwraca fakt, że proponowane punkty odcięcia są znacznie niższe,. niż wynikałoby to z ogólnie przyjętego standardu dla populacji ogólnej oraz średnich wartości BDI. uzyskanych dla poszczególnych grup pacjentów, przedstawionych powyżej (szczególnie dla zaburzeń. depresyjnych spełniających kryteria DSM-IV-TR).. W grupie 20 pacjentów z punktacją BDI ≥7 10 pacjentów spełniało kryteria rozpoznania. zaburzeń nastroju wg DSM-IV-TR, zaś 6 pacjentów– IDD, 4 pacjentów nie otrzymało żadnego. rozpoznania.. Biorąc pod uwagę, że w badanej grupie w całym badaniu 11 pacjentów otrzymało. rozpoznanie depresji lub dystymii wg DSM-IV-TR, narzędzie BDI okazało się być skutecznym. narzędziem przesiewowym w kierunku depresji w badanej grupie.. Skoro. nasilenie objawów nie jest na tyle duże, by rozpoznać zaburzenie depresyjne wg DSM-IV-TR lub. ICD-10, skala nasilenia objawów depresji, jaką jest BDI, stworzona niejako w oparciu o kryteria. rozpoznania depresji, może nie być wystarczająca do poszukiwania zaburzeń o nieco odmiennym. charakterze, innym przebiegu i obserwowanych tylko w grupie pacjentów z padaczką.. Dodatkowym problemem przy. stosowaniu BDI u pacjentów z padaczką jest także fakt, że brak jest walidacji BDI dla pacjentów. z padaczką, zarówno dorosłych, jak i nieletnich.

Lęk u dzieci może przybierać różne oblicza, a także mieć rozmaite źródła. Zaburzenia lękowe rozwijające się w dzieciństwie nie zawsze rzucają się w oczy – zdarza się, że ich objawy pozostają niezauważone dla otoczenia lub są błędnie interpretowane. Czym są zaburzenia lękowe u dzieci? Lęk jest jedną z emocji podstawowych, która towarzyszy człowiekowi od pierwszych miesięcy […]

Lęk separacyjny to nadmierne zamartwianie się lub strach przed byciem z dala od rodziny czy osób, do których dziecko jest najbardziej przywiązane.. odmawianie spania w swoim łóżku powtarzające się koszmary senne, w których oddzielenie od bliskich jest głównym tematem silny niepokój w sytuacji oddzielenia od bliskich z powodu wyjazdu samego dziecka lub członków rodziny lub w sytuacji, gdy taka rozłąka jest spodziewana nadmierne zamartwianie się bezpieczeństwem członka rodziny oraz silna obawa przed zgubieniem się odmawianie chodzenia do szkoły lękliwość i niechęć do pozostawania samemu częste bóle brzucha, głowy, uskarżanie się na stan zdrowia, także bóle mięśni lub napięcie mięśni nadmierne zamartwianie się swoim bezpieczeństwem nadmierna „przylepność”, nawet, gdy dziecko jest w domu z rodzicami objawy paniki lub wybuchy złości w sytuacji separacji od bliskich.. czerwienienie się, pocenie, drżenie rąk w domu, wśród członków rodziny i dobrze znanych osób, dziecko zachowuje się zupełnie swobodnie i nie odczuwa lęku.. Zespół lęku uogólnionego (GAD) to chroniczne, nadmierne zamartwianie się i lęk, które zdają się nie mieć żadnej konkretnej przyczyny.. Mogą również doświadczać niektórych lub wszystkich z poniższych objawów:

Biblioteka Pedagogiczna w Zamościu

59912czyt., 59913, 60479, 60480 Dziecko z zaburzeniami lękowymi w szkole i przedszkolu : informacje dla pedagogów i opiekunów / Ida Derezińska, Monika Gajdzik.. - Warszawa : Wydawnictwo Czarna Owca, 2017.. - Warszawa : Wydawnictwo Czarna Owca, 2018.. Anoreksja jako choroba oparta na lęku / Katarzyna Wojewódzka.. 2019, nr 2, s. 25-29 Gdy dziecko nie chce chodzić do przedszkola... / Anna Kierzkowska.. 2019, nr 6, s. 28-30 Gdy dziecko się boi / Maria Kożuchowska.. 2012, nr 3, s. 56-62

Videos

1. Nerwice u dzieci i młodzieży
(Psychiatria dzieci i młodzieży)
2. Case studies w terapii zaburzeń lękowych dzieci i młodzieży
(Psychologia w Praktyce)
3. Dziecko z zaburzeniami lękowymi
(Sięgnij Po Zdrowie)
4. Zaburzenia lękowe u dzieci - czym są? - LĘK - DZIECKO - Fundacja DZIECI INDYGO
(Fundacja DZIECI INDYGO)
5. Zaburzenia LĘKOWE - jak sobie z nimi radzić?
(Człowiek Absurdalny)
6. "Dół czy depresja? Zaburzenia lękowe i nastroju w okresie dorastania" - Michał Pozdał
(Strefa Psyche Uniwersytetu SWPS)

You might also like

Latest Posts

Article information

Author: Sen. Emmett Berge

Last Updated: 04/05/2022

Views: 6545

Rating: 5 / 5 (60 voted)

Reviews: 83% of readers found this page helpful

Author information

Name: Sen. Emmett Berge

Birthday: 1993-06-17

Address: 787 Elvis Divide, Port Brice, OH 24507-6802

Phone: +9779049645255

Job: Senior Healthcare Specialist

Hobby: Cycling, Model building, Kitesurfing, Origami, Lapidary, Dance, Basketball

Introduction: My name is Sen. Emmett Berge, I am a funny, vast, charming, courageous, enthusiastic, jolly, famous person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.